Τάμπλετ αντί σχολικών βιβλίων: Μια φράση από τη Σοφία Ζαχαράκη επαναφέρει τη συζήτηση

Στο προσκήνιο έρχεται και πάλι μια παλιά πρόταση, που αφορά την αντικατάσταση των έντυπων σχολικών βιβλίων από ψηφικές τους εκδόσεις σε τάμπλετ. Την πρόταση για τη μετάβαση των σχολικών βιβλίων και σε ψηφιακή μορφή επανέφερε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, κατά τη διάρκεια συνάντησής της με μαθητές και μαθήτριες του 26ου Πειραματικού Λυκείου Αθηνών – Μαρασλείου χθες Τρίτη (13/1) στο γραφείο της στο υπουργείο.

Η πρόταση να αντικατασταθούν τα βαριά, τυπωμένα βιβλία από ένα ελαφρύ τάμπλετ δεν είναι νέα. Ήδη από το 2010, η τότε υπουργός Παιδείας, Άννα Διαμαντοπούλου, είχε οραματιστεί το «ψηφιακό σχολείο», προτείνοντας την ενσωμάτωση όλης της διδακτέας ύλης σε μία συσκευή. Η δήλωση της υπουργού Παιδείας έρχεται σε μια χρονική περίοδο που το μεγαλόπνοο σχέδιο για το «πολλαπλό βιβλίο» φαίνεται να προχωρά πολύ αργά, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στο κυβερνητικό επιτελείο για το αν οι νέες αλλαγές θα προλάβουν τα χρονοδιαγράμματα.

«Η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να συγκεντρώνει τα σχολικά βιβλία και τις σημειώσεις σε μία συσκευή, μειώνοντας το βάρος των σχολικών τσαντών και ενισχύοντας παράλληλα την περιβαλλοντική συνείδηση», ανέφερε χαρακτηριστικά η Σοφία Ζαχαράκη, επισημαίνοντας ότι τα ψηφιακά μέσα μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά στη μαθησιακή διαδικασία.

Το «αγκάθι» του πολλαπλού βιβλίου

Η επαναφορά της συζήτησης για τα ψηφιακά βιβλία έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου –ένα από τα μεγαλύτερα εγχειρήματα της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης– προχωρά με σημαντικά προβλήματα. Επτά χρόνια μετά την έναρξή του, το εγχείρημα παρουσιάζει καθυστερήσεις, ελλείψεις και περιορισμένη συμμετοχή συγγραφικών ομάδων και εκδοτών.

Τι συμβαίνει στο εξωτερικό

Ενώ η Ελλάδα επιδιώκει να μπει στην ψηφιακή εποχή, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τα ψηφιακά βιβλία δεν αποτελούν πανάκεια. Χώρες όπως η Φινλανδία και η Εσθονία έχουν ενσωματώσει ψηφιακά εργαλεία στην εκπαίδευση, χωρίς όμως να καταργήσουν πλήρως τα έντυπα βιβλία.

Αντίθετα, η Σουηδία, η οποία επένδυσε έντονα στην ψηφιακή εκπαίδευση τα προηγούμενα χρόνια, τα τελευταία έτη επιστρέφει στα παραδοσιακά βιβλία, επικαλούμενη ανησυχίες για τη συγκέντρωση των μαθητών και τις αναγνωστικές δεξιότητες.

Πότε θα δουν οι μαθητές τα νέα βιβλία;

Αν και αρχικά ο στόχος ήταν σαφής, η ρητορική του υπουργείου φαίνεται να αλλάζει ελαφρώς. Η Σοφία Ζαχαράκη ανέφερε πλέον ότι «στόχος μας είναι» τα νέα βιβλία να βρίσκονται στα σχολεία τον Σεπτέμβριο του 2027, μια διατύπωση που αφήνει περιθώριο για νέες καθυστερήσεις.

Προς το παρόν, το στοίχημα είναι αν το τρέχον σχολικό έτος (2025-2026) θα ολοκληρωθεί η ψηφιακή ανάρτηση των βιβλίων που έχουν ήδη εγκριθεί, ώστε οι εκπαιδευτικοί να ξεκινήσουν τη διαδικασία επιλογής.